christmas star Mahbere Abune Selama- self help association, support those in need, Spiritual gatherings, youth and adult counselling  christmas star

lo 1

teklyea 1

 

ኣቡነ ተክለ ሃይማኖት

አቡነ ተክለሃ ይማኖት  በሰሜን  ሸዋ ቡልጋ ጽላል ሽወይም ዞረሬ ቅዱስ ሚካኤል   ቤተክርስቲያን የሰበካ ክልል  ከአባታቸው  ከካህኑ ቅዱስ ጸጋ ዘአብና ከእናታቸው ቅድስት እግዚእኃረያ መጋቢት 24 ቀን ተፀንሰው፤በ1197ዓ.ታሕሣሥ 24 ቀን ተወለ

St  Teklehaimanot1

 

በተወለዱ በሦስት ቀናቸው  ከእናታቸው እቅፍወርደው «አሐዱ አብ ቅዱስ፣አሐዱ ወልድ ቅዱስ፣አሐዱ  ውእቱመንፈስቅዱስ» ብለው ሥላሴን አመስግነዋል፡፡ወላጆቻቸውም ፍስሐጽዮን አሏቸው፡፡ትርጓሜውም የጽዮን ተድላዋ ወይም ደስታዋ ማለት ነው፡አባታቸው የቤተክርስቲያንን ትምህርት ሲያስተምሯቸው አካባበቢያቸ ደግሞ በዘመኑ የነበሩልጆች ይማሩ የነበረውን ፈረስ መጋለብን፣ቀስት መወርወርን፣እርሻን እናአደንን አስተምረዋቸዋል፡፡

 

             በሰባት  ዓመታቸው ከግብፃዊው አቡነ ቄርሎስ ዲቁናን ከተቀበሉ በኋላ እግዚአብሔር  በክህነት ሕዝቡን እንዲያገለግሉ መረጣቸው፡፡የአቡነ ተክለሃይማኖት ለክህነት መጠራት በዚህዓለም ትዳር መሥርቶ፣የዓለሙን ምሥራሠርቶ መኖር አያስፈልግም ከሚልፍልስፍናየመነጨአይደለም፡፡ከ8ኛውመክዘጀምሮ በሀገሪቱ የመንፈስ መቀዛቀዝ ይስተዋል ነበር፡፡ ዮዲት ጉዲ ትመንግሥቱን ይዛ በክርስትናው ላይ ከዘመተች በኋላ ሰሜኑ እና ደቡቡ  ተቆራርጧል፡፡የሃሳብን ልዕልና የሚያመጣው የመንፈስልዕልና ተዳክሟል ፡፡ ለዚህም ኢትዮጵያን  የሚዋጅ ኢትዮጵያዊ ያስፈልግ ነበር፡፡ይህ ነው የተክለሃይማኖት የጥሪ ምክንያት፡፡

 

ከዕለታት በአንዱ ቀን ጻድቁ አቡነ ተክለሃይ ማኖት ከጓደኞቻቸው ጋር ወደዱር አደንሄደው ሳለጌታችን አምላካችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ተገልጾ ለኢትዮጵያውያን ክርስቲያኖች ሐዲስ ሐዋርያ አድርጎ መረጣቸው።ስማቸውንም «ተክለሃይማኖት» አለው፡፡ትርጓሜውም የኃይማኖት ፍሬ ማለት ነው፡፡አባታችንም ሐዋርያዊ ጉዟቸው ንሲጀምሩ፡-

 

«አቤቱ ጌታዬ ኢየሱስ ክርስቶስ ሆይ! የመንግሥተ ሰማያትን በር ትከፍትልኝ ዘንድ እነሆ ቤቴን እንደተከፈተ ተውኩልህ . . . ደካማ ለሆንኩ ለእኔያለ አንተየሚያፀናኝ የለም።ለምፍገመገም ለእኔ ያለአንተ ደጋፊ የለኝም። ለወደቅሁ ለእኔ ያለአን ተየሚያነሳኝ የለም። ለአዘንኩ ለእኔ ያለ አንተ የሚያረጋጋኝየለም።ለድሀው ለእኔ ያለአንተ መጠጊያየለኝም፡፡»/ገድለተክለሃይማኖትምዕ፳፰ቁ፪ -፫ ይህን ብለው ትሕትና በተሞላበትና በተሰበረ ልብ ወደፈጣሪያቸው ከለመኑ በኋላ በልዩ ልዩ የኢትዮጵያ ክፍለሀገራ ትከኃጢአት ወደገቢረ ጽድቅ፣ከክህደትወደኃይማኖትመልሰዋል፡፡

እንደሚታወቅ ብ325ዓ/ም በታላቅ ሃዋርያዊ ኣገልግሎት በኣባታችን ጻድቁ ኣቡነ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን ክርስትና የተቀበለችው ምድረ ሃበሻ ከነሱም በሆላ 9 ቅዱሳን የራሳቸዉን ኣስተዋጽኦ እንዳደረጉ የታወቀ ነው ።ኣባታችን ተክለ ሃይማኖተም በነበሩበት ግዜ ታላቅ ሃዋርያዊ ኣገልግሎት ስለ ኣድደረጉ በዚህምየተነሣለኢትዮጵያውያንብርሃንፀሐይተብለዋል፡፡አቡነ ተክለሃይማኖት ከአባታቸው ዕረፍት በኋላ ቅስናን ከአቡነ ቄርሎስ ተቀብለው በጽላልሽ አካባቢ በክህነት ከአባታቸው ጋር አገልግለዋል፡፡አባታቸው ሲያርፉ በወንጌሉ ማንም ሊከተለኝ የሚወድድ ቢኖር ያለውን ሁሉ ትቶ መስቀሉን ተሸክሞ ይከተለኝያለውንበመከተልሀብታቸውንለድኾችመጽውተውለወንጌልስብከትወጡ፡፡የዋልድባውገድለተክለሃይማኖትወደአቡነኢየሱስሞዓከመሄዳቸው በፊት ቅስናን ተቀብለው በሸዋ እና በዳሞት ማገልገላቸውን ይገልጣል፡፡

አቡነ ተክለሃይማኖ ትበዳሞት እና በሸዋ ካገለገሉ በኋላ መጀመርያ ደቡብ ወሎ ቦረና ወደነበረው ወደደብረ ጎል ገዳም ገብተው አሥርዓመት (12 የሚልምአለ) በትምህርት እና በሥራ አሳልፈዋል፡፡በዚያም ዋሻ ፈልፍለው አስደናቂ ሕንፃ ሠርተው ነበር፡፡


    
ቅዱስ ጳውሎስ በዕብራውያን ክታቡ ስለቅዱሳን መንፈሳዊ ተጋድሎ ሲገልፅ:-


* «
እነርሱ በእምነት መንግሥታትን ድልነሱ» /ዕብምዕ፲፩፴፫ / እንዳለ አባታችን ቅዱስ ተክለሃይማኖትም በመንፈሳዊ ተጋድሎ እንዲሁም በትህትና በተአምራት አላዊ የነበረውን ንጉሥ ሞቶሎሚን ወደክርስትና መልሰዋል፡፡

* «ጽድቅን  አደረጉ» እንዳለው አባታችን ወንጌልን በተጋድሎ ሕይወታቸው ተርጉመዋል፡፡

* «የአንበሶችን አፍ ዘጉ» ምዕ፲፩፴፫ /ምዕ፲፩፴፬ /እንዳለው አባታችንም የአውሬውን፥የዘንዶውን ራስ ቀጥቅጠዋል።

* «ከሰይፍ ስለት አመለጡ» እንዳለው አባታችንም ሞቶሎሚ ከወረወረው ጦር በተአምራት ድነዋል፡፡

* «ከድካማቸው በረቱ» እንዳለው አባታችንም ያለዕረፍት በብዙ ተጋድሎ በጾምና በስግደት በብዙ መከራ በርትተዋል፡፡

 
                  
ደብረሊባኖስገዳም


   
ገድለ አቡነ ኢየሱስ ሞዓ እንደሚለው አቡነ ተክለሃይማኖት ወደ ሐይቅ የገቡት በሠላሳ ዓመታቸው ነው፡፡ይህም የሚያሳየን በሸዋ እና በወላይታ ያገለገሉት ገና መሆኑን  ነው፡፡1216  ዓም አካባቢ ወደ ሐይቅ የገቡት አቡነተክለሃይማኖት በሐይቅ ከመመንኮሳቸው በፊት ሰባት ዓመት ከመነኮሱም በኋላ ሦስት ዓመት በትምህርት በሥራ እና በአገልግሎት ቆይተዋል፡፡ሐይቅ እስጢፋኖስ በዚያ ዘመን እንደ አዳሪ ትምህርትቤት ያለዩኒቨርሲቲ ነበረ፡፡ወደዚያ የሚገባ ሁሉ ሦስት ነገሮችን ይማራል፡፡ትምህርት፣የጥበበ እድ ሥራ እና ሥርዓተ ምንኩስና፡፡ትምህርቱ የቤተ ክርስቲያኒቱን መላ ትምሀርት ያካትታል፡፡የሞያ ትምህርቱም መጻፍ፣መደጎስ፣ሕንፃማነጽ፣ልብስመሥራት፣እርሻ፣የከብት ርባታ እና የሥዕል ሥራን ይመለከታል፡፡ከእነዚህ  ጎንለጎን ደግሞ ጽሙድ እንደ ገበሬ ቅኑትእንደ በሬ እንዲሆኑ ሥርዓተ ምንኩስናን ይማራሉ፡፡


     
በእነዚህ ትምህርቶች የታነፁት መነኮሳት ከገዳሙ ሲወጡ ዛሬ የፒኤችተማሪ ዴዘርቴሽን እንደሚያቀርበው የተማሩትን ጽፈው አንድየብራና መጽሐፍ አዘጋጅተው ይወጣሉ፡፡በዚህም ምክንያት  ሐይቅ  ከስምንት መቶ መነኮሳት በላይ በአንድ ጊዜ የሚማሩባት በመጻሕፍትም የበለጸገች ዩኒቨርሲቲ ነበረች፡፡አቡነ ተክለሃይማኖት እዚህ ነው አሥር ዓመታትን ያሳለፉት፡፡ከሐይቅ ወጥተው በዘመኑ በሥርዓተ  ምንኩስና እና በትምህርት ብሎም በጥበበ እድ ከፍተኛ ደረጃ ላይ ወደ ነበረ ወደ ደብረ ዳሞ ሄዱ፡፡በዚያም ከአቡነ ዮሐኒ ዘንድ መንፈሳዊ ትምህርት፣ሥርዓተ ምንኩስና እና ጥበበ እድ ሲማሩ ሰባት ዓመት አሳለፉ፡፡ነጹት ፍልፍል ድንጋይ ዋሻ፣መጻሕፍ ትሲጽፉ ቀለማቸውን ያስቀምጡባቸው የነበሩት ሽንቁሮች ዛሬም በደብረዳሞ ማየት ይቻላል፡፡


        
ቀሪዎቹ አምስት ዓመታት ሌሎችን የትግራይ ገዳማት  እየተዘዋወሩ ሲመለከቱ ቆይተው ከሸዋ በወጡ  በሃያሁለት ዓመትእድሜያቸው ሃምሳሁለት ሲሆን ለበለጠው ክብር እና ርእይ በግብጽ በኩል ወደኢየሩሳሌም ተሻገሩ፡፡ከኢየሩሳሌም ሲመለሱ በሐይቅ በኩል አድርገው ደብረ ጎልን ተሳልመው በሚዳ እና በመርሐቤቴ በኩል ወደ ሸዋ በመምጣት ከዮዲት ዘመን በኋላ በመንፈሳዊ ሕይወት የተጎዳውን ሸዋን እና ደቡብ ኢትዮጵያን በመዘዋወር ለአሥር ዓመታት ያህል አስተምረዋል፡፡


           
አቡነ ተክለሃይማኖት ተግተው በማስተማራቸው የተኛው ሁሉ ነቃ፣የደከመው በረታ፣የጠፋውም ተገኘ፡፡በስብከታቸው እንደገና ለነቃው ለመካከለኛው እና ለደቡብ ኢትዮጵያ ሐዋርያትን ለማፍራት እንዲችሉ አንድገዳም ለመመሥረትና ደቀመዛሙርትን ለማስተማር አሰቡ፡፡እናም ወደደብረ አስቦ ገዳም ገቡ፡፡ቦታውን አስተካክለው እና ከደብረ ዳሞ እና ከሐይቅ የተከተሏቸውን ጥቂት ደቀመዛሙርት ይዘው በደብረሊባኖስ ገዳም ልክ እንደሐይቅ እስጢፋኖስ ሁሉ ሦስቱን ነገሮች ያካተተ አገልግሎት ጀመሩ፡፡ምንኩስና፣ትምህርት እና ሥራ፡፡መነኮሳቱ መንፈሳዊ ትምህርት ይማራሉ፤በሕገ ገዳም ይመራሉ፤ለራሳቸው እና ለአካባቢው ሕዝብ ርዳታ የሚሆን እርሻ ያርሳሉ፡፡ደቀመዛሙርትን አፍርተው፣ገዳማቸውን አደራጅተው፣ስብከተወንጌልንም አስፍተው አስፍተው ሰያደላድሉ በሕይወታቸው የመጨረሻ ዓመታት ወደደብረ አስቦ ዋሻ ገብተው በአንድ እግራቸው በጾም እና በጸሎት ተወሰኑ፡፡በጸሎት ብዛትም እግራቸውን በማጣታቸው ስለክብራቸው ከእግዚአብሔር ክንፍ ተሰጥቷቸዋል፡፡


          
ይህን ሁሉ ገድልና ትሩፋት እየፈጸሙ ዕረፍታቸውም በደረሰ ጊዜ ደቀመዝሙሮቻቸውን «ልጆቼሆይ ሁሉ ምመነኮስ መንግሥተ ሰማይ ይገባል ማለት አይደለም ፤ዓለምን በሚገባ የናቀ ብቻይገባል እንጂ መጀመሪያ የእግዚአብሔርን ጽድቁን ብቻ ፈልጉ፤ጾምና ጸሎትን አዘውትሩ፤እርስበርሳችሁ ተዋደዱ፤ትእዛዛቱንም አጥብቃችሁ ጠብቁ እያሉ ይመክሯቸው ነበር. . .» በኋላም «ለዓለም ጨው ለራሴ አልጫ ሆንኩ፤ለዓለም ብርሃን ለራሴ ጨለማ ሆንኩ፣ከእውነተኛው ዳኛ ከጌታዬ ፊት ስቆም ምን  እመልሳለሁእያሉ በፍጹም ትህትና እና በልዩ መንፈሳዊ ተመስጦይ ጸልዩነበር፡፡


       
አቡነ ተክለሃይማኖት አገልግሎታቸውን ፈጽመው ነሐሴ ሃያአራት ቀን 1287 ዓም  99 ዓመታቸውዐረፉ፡፡በዚህም መሠረት ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያናችን ለእኚህ ዕረፍታቸው በእግዚአብሔር ፊት ለከበረና ብዙ ክብር ለተሰጣቸው ለጻድቁ ተክለሃይማኖት በየዓመቱ በነሐሴ 24 ቀን በዓለ ዕረፍታቸውን በታህሳስ 24 ቀን ደግሞ በዓለ ልደታቸውን በታላቅ ድምቀት ታከብራለች፡፡

  

  

 

መደቦቻችን

No events

በኣባ ሳሙኤል የቀረቡ መፃህፍትና ቪቺዲዎች

abb 1

ካባቶኣንደበት

stanthony"ለእግዚኣብሄር ከወንድምህ በላይ ውደደው ለወንድምህ ደሞ ከነፍስህ በላይ ውደደው"   ኣባ ይስሓቕ ሶርያዊ

ካባቶች ምክር

stanthony"ኣንዲት የክፋት ቃል ለመልካም ሰው ክፉ ታደርገዋለች፥ ኣንዲት መልካም ቃል ግን ለ ክፉ ሰው መልካም ታደርገዋለች።"    ኣባ መቃርዮስ 

saying fathers

stanthony"If then we have angels, let us be sober, as though we were in the presence of tutors; for there is a demon present also."   John Chryssostom

saying of fathers

stanthony"Let books be your dining table, / And you shall be full of delights. / Let them be your mattress,/And you shall sleep restful nights"   Ephraim the Syrian

 

adress